{"id":75433,"date":"2025-09-17T09:43:59","date_gmt":"2025-09-17T07:43:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.visitsmaland.se\/upptack\/the-history-of-the-christmas-buffet\/"},"modified":"2025-10-23T12:43:21","modified_gmt":"2025-10-23T10:43:21","slug":"de-geschiedenis-van-het-kerstbuffet","status":"publish","type":"guide","link":"https:\/\/www.visitsmaland.se\/nl\/ontdekken\/de-geschiedenis-van-het-kerstbuffet\/","title":{"rendered":"De geschiedenis van het kerstbuffet"},"content":{"rendered":"
\n
\n

\n De geschiedenis van het kerstbuffet <\/h1>\n <\/div>\n
\n \"\" <\/div>\n<\/div>\n
\n
\n

Startpagina<\/a><\/span><\/span><\/p> <\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n \t\t\t
\n\t\t\t\t

Het Zweedse kerstbuffet (Julbord) is niet voor niets een echte klassieker en kent oude tradities. Tegenwoordig vindt het kerstdiner op 24 december plaats, maar dat gebruik is eigenlijk nog niet zo oud. Lees alles over het Zweedse kerstbuffet, met uiteraard aandacht voor de specialiteiten en bijzonderheden uit Sm\u00e5land en \u00d6land.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n

\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n
\n
\n

\n Astrid Lindgrens verhaal over het kerstbuffet <\/h3>\n
\n

\u201cWorst en ham en koud vlees en aardappelknoedels en van alles nog wat.\u201d Zo gaat de tekst van Astrid Lindgren in de film over Emil van de Hazelhoeve. Wanneer kerst bij Emil wordt gevierd, nodigt hij in een onbewaakt moment de hongerige armen uit voor een feest. Al het eten dat zijn moeder Alma en dienstmeisje Lina dagenlang, misschien wel wekenlang, hebben voorbereid, zet Emil goedbedoeld op tafel. Hier zien we wat vaak op een kerstbuffet in Sm\u00e5land te vinden was, net als in de rest van het land. Want zo groot zijn de lokale verschillen in het kersteten niet, ook al zijn er wel duidelijke variaties.<\/p>\n

\n <\/div>\n

\n

\u201cVerspilling en waanzin,\u201d vindt Emils vader in dezelfde film. De reden waarom we met kerst zoveel vlees eten gaat ver terug in de tijd. In de Middeleeuwen werden christelijke tradities ingevoerd, wat betekende dat men tijdens de advent geen vlees mocht eten. In plaats daarvan werden stokvis en pap populaire gerechten tijdens de vastenperiode, en zodra het wachten voorbij was, kon men feestvieren met allerlei vleesgerechten. Bij boeren en in burgerlijke huizen rond de eeuwwisseling speelde het grote slachten vlak voor kerst een belangrijke rol. Met vers geslacht varken was het vanzelfsprekend om bloedpalt, varkenspootjes, hoofdkaas (koud geperst vlees) en worst te serveren. Soms stond de varkenskop pontificaal op tafel met een rode Ingrid Marie-appel in de bek. Voor de meeste mensen in de oude agrarische samenleving waren deze dagen de plechtigste van het jaar.<\/p>\n

\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\n

\n Kerstbuffet wordt sm\u00f6rg\u00e5sbord <\/h3>\n
\n

Het concept sm\u00f6rg\u00e5sbord, waarbij een buffet van verschillende gerechten wordt geserveerd, is zo sterk verbonden met Zweden dat zelfs het woord internationaal gangbaar is geworden: smorgasbord. Vroeger waren de gerechten echter verdeeld over twee tot drie gangen, en pas in de jaren zeventig begonnen we alles tegelijk te eten. Het Zweedse kerstbuffet bestaat al lange tijd uit zowel lokale als meer mondiale gerechten. Een voorbeeld is haring, dat in talloze varianten op tafel staat. De haring verscheen al in de 17e eeuw als kerstgerecht, toen de lokaal gevangen vis werd gekruid met pas ontdekte specerijen uit Azi\u00eb en Zuid-Amerika.<\/p>\n

\n <\/div>\n

\n \"\" <\/div>\n
\n

Tegenwoordig kun je op kerstbuffetten in Sm\u00e5land, met een beetje geluk, zelfs haring vinden die is \u201cgekruid\u201d met zuurstokken! Deze rood-witte pepermuntachtige snoepjes horen onmiskenbaar bij de Sm\u00e5landse kerst.<\/p>\n

\n <\/div>\n

\n Wat eten we in Sm\u00e5land met kerst? <\/h3>\n
\n

Typische gerechten uit Sm\u00e5land en \u00d6land zijn kroppkakor (aardappelknoedels), isterband (gerookte worst) en ostkaka (kaastaart). Een derde van alle kaastaart die met kerst wordt verkocht, wordt in Zuidoost-Zweden verkocht. Wat de kroppkakor betreft, deze worden uitsluitend met gekookte aardappelen gemaakt en voor kerst veel kleiner gerold dan in de rest van het jaar. Kleine, fijne, witte kroppkakor werden vooral op \u00d6land geserveerd, maar ook in Sm\u00e5land. Deze kwamen veel voor in burgerlijke keukens in de 19e en 20e eeuw en worden nog steeds met kerst geserveerd.<\/p>\n

\n <\/div>\n

\n

Langs de kusten was vis over het algemeen een populaire gerecht, ook met kerst. Zelfs nu nog komt gerookte aal voor op kersttafels in Sm\u00e5land, en traditioneel is de ingelegde, gezouten aal – die als een delicatesse werd beschouwd – op de kersttafels in de archipel te vinden. \u201cIngelegd\u201d betekent dat de vis in een gekruide pekel is gekookt en daarna koud wordt gegeten. Op \u00d6land was visserij een veelvoorkomende nevenactiviteit voor boeren. Gezouten haring en kabeljauw, evenals gedroogde vis, waren het \u201carme-mensen-eten\u201d in de winter. De aal werd bewaard voor het kerstbuffet.<\/p>\n

\n <\/div>\n

\n

Tegenwoordig zie je steeds meer verschillende vegetarische alternatieven op tafel staan, evenals Zweeds varkensvlees voor de kerstham en andere vleesgerechten. Lokaal inkopen lijkt vooral populair te zijn tijdens feestdagen zoals kerst en Pasen, en de Sm\u00e5landse locals trakteren zichzelf graag op een kerstham van een nabijgelegen boerderijwinkel, misschien een kaas uit \u00d6land, kn\u00e4ckebr\u00f6d van een kleine bakkerij om de hoek, een wilddelicatesse van een jagend familielid of een zelfgekruide schnaps. Maar zulke gerechten worden in het hele land gegeten!<\/p>\n

\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n

\n O ja, de datum! <\/h2>\n \t\t\t
\n\t\t\t\t

In heel Zweden wordt het kerstdiner traditioneel op 24 december gevierd, terwijl men vroeger pas op eerste kerstdag de vasten be\u00ebindigde met een groot feestmaal.<\/p>\n\t\t\t<\/div>\n

\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n
\n
\n
\n

\n Geniet van een Julbord in Sm\u00e5land en op \u00d6land <\/h2>\n
\n

Kerstbuffetten in Sm\u00e5land en op \u00d6land bestaan uit traditionele gerechten met een lokaal tintje. In Sm\u00e5land vind je vaak kroppkakor, isterband en zelfgebakken brood naast klassiekers zoals haring en…