De charme van de culturele herfst: Kim-Lian in Småland

Kräftskiva is nergens in Zweden zo leuk als hier in Småland. Kijk nou waar we zitten! De tafel aan het meer van Asa buigt bijna door onder de lekkernijen: ostpaj (hartige taart met Västerbottenkaas), manden vol knäckebröd, frisse salades en natuurlijk een grote schaal rode rivierkreeftjes. Ik geef toe: het pellen vraagt wat oefening, maar gelukkig krijg ik wat hulp van Emma van Asa Herrgård, het landhuis dat al deze lekkernijen bereid heeft. Ze schenkt onze glaasjes met aquavit en meteen wordt er een nieuw liedje ingezet. Want zo gaat dat tijdens een kräftskiva in Småland: proosten, zingen, een papieren hoedje op en een tafel vol lampionnen, kreeft en gezelligheid.

Het kreeftenfeest (kräftskiva) in de herfst is voor Zweden wat Midsommar is voor de zomer: een nationaal feest dat een lange traditie kent. Småland is de uitgekozen plek om de Zweedse kräftskiva vanaf augustus te beleven. In Småland kun je bij diverse accommodaties een kräftskiva meevieren.

Nu ik mijn eigen vaas gemaakt heb, wil de creatieveling in mij meer. Ik verheug me dan ook erg op Öland. Het eiland voor de kust is een soort mekka voor keramiekliefhebbers (ik dus!). Het eiland voelt anders: lichter, opener, met weidse uitzichten en dat typische zachte eilandlicht. We stoppen bij Resmo Krukmakeri, de werkplaats van Karin Scharp. In de ruimte ruikt het naar klei en op de planken in de winkel staan rijen kleurrijke kommen, bekers en schalen.

Uit Karins handen glibbert vanuit een grijs stuk klei langzaam een herkenbare vorm. Ondertussen vertelt ze over haar werk en het eiland. “Het ritme van Öland is langzaam,” zegt ze. “Je maakt wat de dag toelaat.”  We praten nog wat na over het leven op het eiland, over de seizoenen en het licht dat nooit hetzelfde is. Terwijl we afscheid nemen, zegt ze: “Alles wat hier gemaakt wordt, draagt iets van Öland in zich.” Ik geloof dat meteen. Of het nu glas is, hout of klei, in Småland en op Öland voel je overal dat maken hier nog iets betekent. 

Terug op het vasteland van Småland slenteren we door Kalmar. Kalmar voelt meteen anders: de stad is open, vriendelijk en charmant. En vanaf verschillende plekken zien we het al liggen: Kalmar Slott. Je kunt er eigenlijk niet omheen als je in Kalmar bent: het kasteel lijkt rechtstreeks uit een sprookje te komen. Als Daniel en ik via de loopbrug de slotgracht oversteken, voelt het alsof we een paar eeuwen terug in de tijd stappen. We dwalen door zalen met prachtige geschilderde plafonds, oude keukens, geheime doorgangen en vergapen ons aan de gedekte dinertafel waar ooit oude koningen dineerden. Ik mag kort plaatsnemen op de troon, of eigenlijk de replica, van koning Erik XIV en waan me even de ‘koningin van Småland’.

Daniel en ik gaan hier zeker nog een keer terugkomen met de kinderen, want dit kasteel is leuk voor alle leeftijden. Wanneer we terugrijden door de bossen van Småland, neurie ik zachtjes Helan går. De lampionnen zijn uit, de glazen leeg, maar het deuntje blijft hangen. Voor mij is Småland precies dat: een plek die in je hoofd blijft zingen, lang nadat je bent vertrokken.