Huseby Bruk

Huseby Bruk is een goed bewaard gebleven industriegemeenschap uit het einde van de 19e eeuw. Oorspronkelijk bevonden zich hier een ijzerfabriek en een grote landbouw- en bosbouwonderneming. De grondstof was ijzererts dat uit de meren werd gehaald, en de waterkracht dreef zowel de molen als de hamer aan. Daaromheen lag een klein dorp waar landarbeiders en andere werknemers woonden. De hoofdweg liep door Huseby en daar vond men destijds een dorpswinkel, zuivelfabriek, zagerij, molen, schaafwerkplaats en meer. De fabriekseigenaren woonden in het herenhuis, in de volksmond ‘het Kasteel’ genoemd, omringd door een prachtige park- en moestuin.

Veel van de gebouwen zijn bewaard gebleven, evenals park en tuin. Tegenwoordig is het een toeristische bestemming met veel activiteiten, en in de zomer en in de weekenden van lente en herfst zijn de gebouwen en tuinen te bezichtigen.

n de volksmond wordt het hoofdgebouw eerbiedig ‘het Kasteel’ genoemd, en velen herinneren zich nog juffrouw Florence Stephens, de laatste particuliere eigenaar van Huseby. Zij liet het gehele landgoed na aan de staat op voorwaarde dat alles bewaard zou blijven voor toekomstige generaties. Het interieur is intact – grotendeels uit de tijd van haar ouders en zelfs uit het midden van de 19e eeuw, toen de familie Hamilton eigenaar was. De familie Stephens had nauwe banden met het koningshuis, en soms waren er koninklijke bezoeken met uitgebreide diners. Dat werkelijk alle voorwerpen – groot én klein – nog aanwezig zijn, maakt het huis meer tot een thuis dan een museum, waardoor rondleidingen heel bijzonder worden. Je kunt deelnemen aan een rondleiding, een theatrale tour, of gewoon zelf rondwandelen. Stel je voor hoe je over de laan naar het kasteel loopt en fabriekseigenaar Joseph Stephens op het terras de krant ziet lezen. Op sommige momenten kun je zelfs een exclusieve theesessie boeken, zoals in juffrouws tijd.

Park en tuin zijn teruggebracht naar hun vorm uit de 19e eeuw. Veel is gedocumenteerd – zelfs boodschappenlijsten voor zaden. Het park kenmerkt zich door ‘tapijtperken en borduurbedden’, ontworpen door juffrouw Stephens’ moeder Elisabeth Stephens, maar misschien is de tuin nog wel het meest betoverend. Het is een echte nutstuin die de heren van het bedrijf voorzag van groenten, fruit en bessen. De tuin is opgedeeld in negen vakken en volgt oude modellen. Juffrouw hield van kippen van verschillende rassen. Ze zijn hier nu weer – samen met prachtige pauwen.

De schandalen rond Huseby waren talrijk. De goedgelovige, ouderwets opgevoede juffrouw Florence werd slachtoffer van bedriegers en had een bijzondere bewondering voor het koningshuis, wat haar soms parten speelde. Per Samuelsson en Lena Ebervall hebben haar leven beschreven. In 2016 verscheen het boek Florence Stephens’ verloren wereld – Een waargebeurd verhaal over haar opmerkelijke leven, waarin de lezer alles ontdekt over een van de grote schandalen die Zweden in de jaren vijftig opschudden.