Kerken die een bezoek waard zijn

De kerken van Småland vertegenwoordigen een groot deel van de overgebleven gebouwen uit de middeleeuwen en getuigen van de ontwikkeling van de kerkarchitectuur tot aan de grote kerken uit de 19e eeuw, die de bijnaam “Tegnér-kinderen” kregen, genoemd naar Esaias Tegnér, bisschop van Växjö. Veel van de kerken bevatten oude en interessante voorwerpen.


De kathedraal van Växjö

De kerk heeft haar oorsprong in de vroege middeleeuwen, maar is meerdere keren afgebrand en gerestaureerd. Kenmerkend tegenwoordig zijn de twee hoge torenspitsen en de nabijheid van het Kristallen …

De kerk heeft haar oorsprong in de vroege middeleeuwen, maar is meerdere keren afgebrand en gerestaureerd. Kenmerkend tegenwoordig zijn de twee hoge torenspitsen en de nabijheid van het Kristallen Koninkrijk, waardoor de kathedraal veel sacrale glaskunst bevat. Tot de bekendste behoren een altaarstuk van Bertil Vallien, een doopvont van Kjell Engman en een lichtboom van Erik Höglund. De kathedraal is de populairste toeristische attractie van Växjö gemeten naar bezoekersaantal.

De Legende van Sint Sigfrid

Een verhaal dat in de 13e eeuw werd opgeschreven, zou verklaren waarom er een kathedraal in Växjö werd gebouwd. Volgens de legende speelde het zich af in de 11e eeuw en werd het later in de 12e eeuw beschreven. Het vertelt hoe een heilige man vanuit Engeland reisde en naar Värend kwam – een van de “kleine landen” die de historische provincie Småland vormen – en naar Växjö om de lokale bevolking tot het christendom te bekeren. De missionaris, Sint Sigfrid, vond Värend een rijk land met vruchtbare akkers en meren vol vis. Terwijl hij rustte, verscheen er een engel aan hem die hem opdroeg een kerk te bouwen bij het meer Växjösjön, en enkele van de christelijke inwoners van Växjö gehoorzaamden. Kort daarna moest Sint Sigfrid koning Olof van Zweden – bekend als de Belastingkoning – bezoeken, en hij liet zijn drie neven, die monniken waren, achter om de kerstening van de lokale bevolking voort te zetten.

Verschrikkelijk genoeg doodden de heidenen de neven en stopten hun hoofden in een vat in het meer Växjösjön. Het volk viel daarna terug in hun heidense gewoonten. Maar toen Sint Sigfrid terugkeerde van zijn reizen, verschenen de drie neven aan hem in een visioen en verzochten hem de kerk te bouwen. De lokale bevolking had een slecht geweten, en de kerk werd gebouwd. We kunnen niet zeggen of de legende waar is, maar zij werd belangrijk voor Växjö, dat zijn positie versterkte en waarschijnlijk de eerste bisschopszetel van Zweden werd. Vandaag de dag omvat het bisdom Växjö het grootste deel van Småland en het eiland Öland.

De Brahekerk, Visingsö

In de 12e eeuw werd de “Koningskerk” – Ströja – gebouwd. In de 17e eeuw liet graaf Magnus Brahe de Brahekerk bouwen als de slotkapel van het kasteel Visingsborg, op het terrein van Ströja. Tegenwoo…

In de 12e eeuw werd de “Koningskerk” – Ströja – gebouwd. In de 17e eeuw liet graaf Magnus Brahe de Brahekerk bouwen als de slotkapel van het kasteel Visingsborg, op het terrein van Ströja. Tegenwoordig is de kerk een ruime zaalkerk in renaissancestijl en bevat zij een rijkdom aan kunstwerken, historische overblijfselen en curiositeiten.

De Dom van Kalmar

Kalmar heeft ook een barokke kathedraal, ontworpen door Nicodemus Tessin de Oude. Ze staat op Stortorget in het centrum van de stad en werd in 1682 ingewijd. In stijl is de kathedraal een Noordse v…

Kalmar heeft ook een barokke kathedraal, ontworpen door Nicodemus Tessin de Oude. Ze staat op Stortorget in het centrum van de stad en werd in 1682 ingewijd. In stijl is de kathedraal een Noordse variant van de barok, gebaseerd op voorbeelden uit Italië en Frankrijk. De opdeling in verschillende bouwvolumes, met rijk versierde gevels en kalkstenen pilasters, is kenmerkend voor de kerk en herinnert aan Kalmars glorietijd, toen de stad van groot belang was. Ze wordt soms “Zweden’s meest geliefde barokgebouw” genoemd.

De Kerk van Habo

De kerk van Habo is beroemd om haar schilderingen, die het gehele interieur bedekken. Deze kathedraalachtige kerk werd gebouwd in de 14e eeuw, maar is sinds 1723 onveranderd bewaard gebleven. De he…

De kerk van Habo is beroemd om haar schilderingen, die het gehele interieur bedekken. Deze kathedraalachtige kerk werd gebouwd in de 14e eeuw, maar is sinds 1723 onveranderd bewaard gebleven. De herenbanken for de welgestelde parochianen, de banken voor de boeren en de galerijen voor keuters, knechten en dienstmeiden uit vroegere tijden zijn nog volledig intact. Veel spannende verhalen over vondsten uit de 14e eeuw leven tot op de dag van vandaag voort in de kerk. Ze werd gebouwd als een kathedrale kerk op een plek waar ooit zeven wegen elkaar kruisten. Vandaag de dag staat ze eenzaam in het landschap. De kerk is elke dag geopend in de zomerperiode, en rondleidingen kunnen vooraf worden geboekt.

De Kerk van Hagby

De kerk van Hagby is een van de weinige bewaarde ronde kerken in Zweden en wordt door velen beschouwd als de best bewaarde van het land. De voorganger van de huidig…

De kerk van Hagby is een van de weinige bewaarde ronde kerken in Zweden en wordt door velen beschouwd als de best bewaarde van het land. De voorganger van de huidige stenen kerk van Hagby was de houten Sint-Sigfridkapel, die ongeveer twee kilometer ten zuiden van het huidige kerkgebouw lag. De bouw van deze stenen kerk begon aan het einde van de 12e eeuw. Het bouwwerk was bedoeld om zowel als heiligdom als als verdedigingsgebouw te dienen. Daarom heeft het bovenste deel van de muren openingen voor schieten en het werpen van speren.

De kleine middeleeuwse kerken

Veel van de middeleeuwse kerken werden op bepaalde plaatsen achtergelaten toen er grotere kerken werden gebouwd. In armere gebieden bleven de kleine kerken in gebruik. In sommige regio’s liggen meerdere van deze kerken dicht bij elkaar.

De Njudung-kerken zijn een groep van negen middeleeuwse kerken met een unieke cultuurgeschiedenis. Ze werden in de 12e eeuw gebouwd in romaanse stijl, met stenen altaren. De kerken hadden kenmerkend geen fundament en werden soms “blotevoetenkerken” genoemd. Je kunt hier meer lezen over Njudung (een van de kleine landen waaruit Småland bestond) en de kerken her.

Uppvidinge was een ander van de “landen” die Småland vormden en is nu een gemeente. Er zijn verschillende middeleeuwse kerken aan de grens met Växjö, zoals de kerk van Granhult en de kerk van Dädesjö, de kerk van Drev en de kerk van Sjöså.

De oude middeleeuwse kerk van Dädesjö is witgekalkt en heeft prachtige muurschilderingen en plafondschilderingen uit de 13e eeuw. De nieuwe kerk werd gebouwd in 1794 en de oude werd daarna gebruikt als graanschuur, maar wordt tegenwoordig beschouwd als een van de best bewaarde middeleeuwse kerken van Zweden. De kerk van Dädesjö en haar omgeving zijn van nationaal belang voor het Zweedse culturele erfgoed, met twee kerken, twee pastorieën, een parochiehuis en kerkstallen. De oude kerk heeft een zeer goed bewaard interieur met fresco’s en plafondschilderingen uit de late 13e eeuw. Deze zijn uniek en hebben internationale aandacht gekregen.

Twee andere middeleeuwse kerken in de omgeving zijn bewaard gebleven doordat ze een alternatieve functie kregen en de bevolking bisschop Tegnér trotseerde om ze te behouden. De kerk van Drev is een goed bewaarde middeleeuwse kerk in romaanse stijl en wordt gedateerd rond 1170, waarmee het een van de oudste kerkgebouwen van Småland is. De kerk van Sjösås dateert uit de 15e eeuw en ligt prachtig aan het meer Örken.

De eerste kerk die in Hossmo werd gebouwd, was waarschijnlijk van hout. Ze werd omgeven door een aantal stenen sarcofagen – in Zweden bekend als Eskilstunakistor, ofwel “Eskilstuna-kisten” – die de houten kerk dateren in de late 11e eeuw. De eerste stenen kerk werd rond 1120 gebouwd, en traditioneel werd aangenomen dat de toevoeging van een bovenverdieping van de kerk een “verdedigingskerk” maakte, maar modern onderzoek heeft dit sterk in twijfel getrokken. Verschillende geschreven bronnen tonen echter aan dat de kerk werd gebruikt als garnizoen en als flankfort voor Kalmar tijdens de Deens-Zweedse conflicten in het begin van de 16e eeuw.

De Kerk van Granhult

De kerk van Granhult is een van de best bewaarde houten kerken uit de 13e eeuw. In heel Zweden zijn er slechts een tiental meer of minder goed bewaarde houten kerken uit deze periode over. Het alta…

De kerk van Granhult is een van de best bewaarde houten kerken uit de 13e eeuw. In heel Zweden zijn er slechts een tiental meer of minder goed bewaarde houten kerken uit deze periode over. Het altaarstuk dat de dood van Christus uitbeeldt, werd in 1699 geschilderd door Tobern Röding. De oudste duidelijke schilderingen zijn te zien in de sacristie, waar de muren vier motieven uit het Boek Genesis tonen. Ze worden gedateerd op het begin van de 17e eeuw. Het plafondschildering wordt vermoedelijk gemaakt door Hans Brachwagen in het begin van de 18e eeuw.

De Kerk van Pelarne

De kerk van Pelarne is een van de weinige overgebleven houten kerken uit de Middeleeuwen in Zweden en ligt slechts enkele kilometers van Sevedstorp bij Vimmerby, bekend als Astrid Lindgrens “De Kinderen van Bolderburen”. In deze kerk trouwden Astrids ouders in 1905.

De kerk van Pelarne is een van de weinige overgebleven houten kerken uit de Middeleeuwen in Zweden en ligt slechts enkele kilometers van Sevedstorp bij Vimmerby, bekend als Astrid Lindgrens “De Kinderen van Bolderburen”. In deze kerk trouwden Astrids ouders in 1905.

Cultuur en geschiedenis

In Småland en op Öland vind je volop cultuur en ge…

Historische uitstapjes in Småland

Småland en Öland zijn rijk aan geschiedenis en goed…